VentureBeat Pulse Research tomonidan 2026-yil iyun oyida o‘tkazilgan yangi tadqiqot AI agentlar xavfsizligi bo‘yicha jiddiy muammoni ochib berdi. Tadqiqotda 100 nafardan ortiq xodimga ega 107 ta kompaniya ishtirok etdi.

Asosiy xulosa juda oddiy: kompaniyalar AI agentlarga tobora ko‘proq vakolat bermoqda, ammo ularni nazorat qilish, cheklash va himoya qilish uchun zarur vositalar yetarli emas.

Mutaxassislar buni «agent xavfsizligi bo‘shlig‘i» (agent security gap) deb atamoqda.

Asosiy muammo nimada?

Kompaniyalar AI agentlarga:

• Ichki tizimlarga kirish huquqi;
• Maxfiy ma’lumotlardan foydalanish imkoniyati;
• Turli servis va platformalar bilan ishlash vakolatlari;
• Avtonom qaror qabul qilish imkoniyatlarini bermoqda.

Ammo xavfsizlik tizimlari bu tezlikda rivojlanmayapti.

Tadqiqotga ko‘ra:

• Kompaniyalarning 54 foizi allaqachon AI agentlar bilan bog‘liq xavfsizlik hodisasi yoki xavfli vaziyatni boshdan kechirgan.
• 18 foizida haqiqiy xavfsizlik buzilishi sodir bo‘lgan.
• 36 foizida esa xavf oxirgi daqiqada to‘xtatilgan.
• Faqat 42 foiz kompaniya hozircha hech qanday muammoga duch kelmagan.

Mutaxassislarning fikricha, bugungi kundagi «deyarli sodir bo‘lgan» hodisalar ertaga katta xavfsizlik inqirozlariga aylanishi mumkin.

---

AI agentlar identifikatsiyasidagi eng katta muammo

Hisobotning eng muhim xulosalaridan biri AI agentlarning identifikatsiyasi bilan bog‘liq.

Ideal holatda har bir AI agent:

• o‘zining alohida akkauntiga;
• aniq vakolatlarga;
• alohida API kalitiga;
• kuzatiladigan faoliyat tarixiga ega bo‘lishi kerak.

Ammo amalda vaziyat boshqacha.

So‘rov natijalariga ko‘ra:

• Atigi 32 foiz kompaniya har bir agent uchun alohida va boshqariladigan identifikatsiya tizimini joriy qilgan.
• 48 foiz kompaniyada ayrim agentlar alohida identifikatsiyaga ega bo‘lsa-da, ko‘pchiligi umumiy ruxsatlardan foydalanadi.
• 32 foiz kompaniyada agentlar umumiy API kalitlari, xizmat akkauntlari yoki hatto insonlarga tegishli akkauntlardan foydalanmoqda.

Umumiy hisobda kompaniyalarning 69 foizida AI agentlar o‘zaro bir xil ruxsatlardan foydalanmoqda.

Bu nimani anglatadi?

Agar bitta agent buzilsa yoki ortiqcha vakolat olsa:

• boshqa tizimlarga ham kirishi mumkin;
• katta hajmdagi ma’lumotlarga zarar yetkazishi mumkin;
• hodisadan keyin aynan qaysi agent nima qilganini aniqlash qiyinlashadi.

---

Alohida identifikatsiyaga ega agentlar kamroq muammoga duch kelmoqda

Tadqiqot qiziqarli bog‘liqlikni ham ko‘rsatdi.

Umumiy akkauntlardan foydalanuvchi kompaniyalarning:

• 63,5 foizi so‘nggi 12 oy ichida xavfsizlik hodisasi yoki xavfli vaziyatni boshdan kechirgan.

Har bir agent alohida identifikatsiyaga ega bo‘lgan kompaniyalarda esa bu ko‘rsatkich:

• 40,9 foizni tashkil etgan.

Bu hali to‘liq sabab-oqibat munosabati sifatida isbotlanmagan bo‘lsa-da, farq juda katta.

---

Eng muhim himoya vositasi eng kam qo‘llanmoqda

Tadqiqot AI agentlarni himoya qilishning uch asosiy usulini ko‘rib chiqdi:

1. Monitoring.
2. Ruxsatlarni boshqarish.
3. Izolyatsiya.

Natijalar:

• 47 foiz kompaniya agentlar faoliyatini kuzatadi.
• 49 foiz kompaniya ishlash vaqtida ruxsatlarni nazorat qiladi.
• Faqat 30 foiz kompaniya eng xavfli agentlarni alohida sandbox muhitida ishlatadi.

Sandbox nima?

Bu agent buzilgan taqdirda ham zarar boshqa tizimlarga tarqalmasligi uchun yaratilgan alohida muhitdir.

Ekspertlar fikricha, aynan shu himoya mexanizmi eng muhim bo‘lsa-da, eng kam qo‘llanmoqda.

---

Kompaniyalar asosan OpenAI, Google va Microsoft vositalariga tayanmoqda

AI agentlarni himoya qilish uchun korxonalar asosan platformalarning o‘z vositalaridan foydalanmoqda.

Eng ko‘p ishlatilayotgan xavfsizlik yechimlari:

• OpenAI himoya vositalari: 51%.
• Google bulut xavfsizlik tizimlari.
• Microsoft xavfsizlik vositalari.
• Anthropic boshqaruv tizimlari.

Kompaniyalarning 82 foizi asosiy xavfsizlik qatlami sifatida aynan shu platformalarning o‘z vositalarini tanlaydi.

Biroq maxsus AI xavfsizlik kompaniyalari hali deyarli bozorga kira olmagan.

Quyidagi kompaniyalar juda kam qo‘llanmoqda:

• Palo Alto Prisma AIRS;
• CrowdStrike;
• Cisco AI Defense;
• Zenity;
• HiddenLayer;
• Lakera;
• Okta for AI Agents;
• maxsus «non-human identity» platformalari.

Faqat 5 foiz kompaniya AI agentlari uchun umuman maxsus xavfsizlik vositasidan foydalanmasligini bildirgan.

---

Kompaniyalar o‘z xavfsizlik tizimlaridan mamnun, ammo bu xavfli optimizm bo‘lishi mumkin

Eng qiziqarli natijalardan biri shuki, kompaniyalar mavjud himoya vositalaridan juda mamnun.

O‘rtacha baho:

• umumiy qoniqish: 4,2 / 5;
• narx va qiymat nisbati: 4,1 / 5.

Bu paradoksal vaziyat:

• kompaniyalarning yarmidan ko‘pi allaqachon xavfsizlik hodisasiga duch kelgan;
• atigi uchdan biri agentlarga alohida identifikatsiya bergan;
• sandbox himoyasi juda kam qo‘llanmoqda.

Shunga qaramay, kompaniyalar o‘z tizimlarini yaxshi deb hisoblamoqda.

Tadqiqot mualliflari buni «soxta xotirjamlik» deb atamoqda.

---

Byudjetlar xavf darajasiga mos emas

AI agentlar xavfsizligiga ajratilayotgan mablag‘lar hali juda kam.

Natijalar:

• 46 foiz kompaniya xavfsizlik byudjetining 6-10 foizini AI agentlarga sarflaydi.
• 34 foiz kompaniya 5 foiz yoki undan kam mablag‘ ajratadi.
• Faqat 24 foiz kompaniya byudjetining 10 foizidan ko‘prog‘ini AI xavfsizligiga yo‘naltiradi.

Mutaxassislarning fikricha, AI agentlar bilan bog‘liq xavflar byudjetlardan ancha tezroq o‘smoqda.

---

Kompaniyalar AI yordamidagi hujumchilardan ustun ekaniga ishonmayapti

Kompaniyalarga quyidagi savol berildi:

«Sizning AI asosidagi himoya vositalaringiz AI yordamidagi hujumchilardan kuchlimi?»

Javoblar:

• 35 foiz kompaniya himoya tizimlari oldinda deb hisoblaydi.
• 32 foiz vaziyat teng deb o‘ylaydi.
• 21 foiz hujumchilar ustun deb hisoblaydi.
• 21 foiz esa bunga baho berishga hali erta deb javob bergan.

Natijada kompaniyalarning 53 foizi o‘z himoyasini hujumchilardan ustun deb hisoblamaydi.

---

Katta o‘zgarishlar kutilmoqda

Hozirgi xavfsizlik tizimlari uzoq muddatli yechim emasligi tobora aniq bo‘lib bormoqda.

Tadqiqotga ko‘ra:

• kompaniyalarning 59 foizi keyingi 12 oy ichida yangi xavfsizlik vositalarini joriy etishni yoki mavjudlarini almashtirishni rejalashtirmoqda;
• 29 foizi buni keyingi uch oy ichida amalga oshirmoqchi;
• 41 foizi esa hozircha o‘zgarish rejalashtirmagan.

Xavfsizlik hodisasiga duch kelgan kompaniyalarda bu ko‘rsatkich yanada yuqori:

• 42,1 foizi yangi vositalarni uch oy ichida joriy qilmoqchi;
• haqiqiy hujumni boshdan kechirgan kompaniyalarning 52,6 foizi yangi yechim qidirmoqda.

Qizig‘i shundaki, kompaniyalar hali ham identifikatsiya tizimlariga yetarli e’tibor bermayapti.

Atigi 12 foiz respondent:

• Okta for AI Agents;
• Microsoft Entra Agent ID;
• maxsus agent identifikatsiya platformalarini ko‘rib chiqayotganini bildirgan.

Demak, muammoning eng muhim qismi hali ham yechimsiz qolmoqda.

---

Tadqiqot qanday o‘tkazildi?

VentureBeat tadqiqoti:

• 2026-yil iyun oyida o‘tkazilgan;
• 107 ta kompaniya ishtirok etgan;
• faqat 100 nafardan ortiq xodimga ega tashkilotlar tanlangan;
• natijalar asosan o‘rta hajmdagi kompaniyalarga asoslangan.

Ishtirokchilarning tarkibi:

• 45 foizi AI xaridlari bo‘yicha yakuniy qaror qabul qiluvchilar;
• 30 foizi tavsiya beruvchilar;
• 43 foizi menejerlar;
• 24 foizi oddiy mutaxassislar;
• 15 foizi direktor va vitse-prezidentlar;
• 11 foizi C-level rahbarlar.

Sohalar bo‘yicha taqsimot:

• Texnologiya va dasturiy ta’minot: 23%.
• Ishlab chiqarish: 15%.
• Retail va e-commerce: 14%.
• Tibbiyot va biotexnologiya: 13%.

Mualliflar natijalarni aniq statistika emas, balki bozor tendensiyasini ko‘rsatuvchi signal sifatida baholash kerakligini ta’kidlaydi.

---

Xulosa

Bugungi kunda korxonalar AI agentlarga tobora ko‘proq vakolat bermoqda, ammo ularni nazorat qilish tizimlari bu tezlikka moslashishga ulgurmayapti.

Asosiy muammolar:

• kompaniyalarning 54 foizi allaqachon xavfsizlik hodisasiga duch kelgan;
• faqat 32 foiz kompaniyada har bir agentning alohida identifikatsiyasi mavjud;
• agentlarning aksariyati umumiy akkauntlardan foydalanmoqda;
• faqat 30 foiz kompaniya xavfli agentlarni sandbox muhitida izolyatsiya qiladi;
• xavfsizlikning asosiy qismi OpenAI, Google va Microsoft vositalariga tayanmoqda;
• kompaniyalarning aksariyati yaqin bir yil ichida yangi yechimlar qidirmoqda.

VentureBeat xulosasi shunday: AI agentlar xavfsizligi muammosi oddiy «himoya filtrlari» bilan hal bo‘lmaydi. Kelajakda kompaniyalarga agentlar uchun maxsus identifikatsiya, izolyatsiya va nazorat tizimlari kerak bo‘ladi.

Aks holda, bugungi «deyarli sodir bo‘lgan» hodisalar ertaga yirik xavfsizlik inqirozlariga aylanishi mumkin.