Nvidia GPU’lari endi Oyga yo’l olmoqda. Bu kosmosdagi AI davrining boshlanishimi?
Sun’iy intellekt faqat ma’lumot markazlari yoki kompyuterlarda emas, endi Oy yuzasida ham ishlashga tayyorlanmoqda.
AQShning kosmik texnologiyalar startapi Lunar Outpost o’zining navbatdagi Oy roveriga Nvidia Jetson AI platformasini o’rnatishini e’lon qildi. Missiya muvaffaqiyatli amalga oshsa, bu Oy yuzasida ishlaydigan tarixdagi ilk GPU bo’ladi.
Oyda GPU nima qiladi?
Rover Nvidia Jetson yordamida LiDAR sensoridan kelayotgan ma’lumotlarni real vaqtning o’zida qayta ishlaydi. Bu unga atrof-muhitni tezroq tushunish, to’siqlarni aniqlash va mustaqil qaror qabul qilish imkonini beradi.
Oldin bunday hisob-kitoblarning katta qismi Yerda bajarilgan bo’lsa, endi AI bevosita Oyning o’zida ishlaydi.
NASA nima uchun bunga qiziqmoqda?
NASA xususiy kompaniyalar bilan birgalikda Oyda doimiy infratuzilma yaratishga tayyorgarlik ko’rmoqda. Rejalarga ko’ra, insonlar 2028-yildayoq yana Oyga qaytishi mumkin.
Buning uchun avval robotlar:
- Oy yuzasini xaritalaydi;
- kraterlarni o’rganadi;
- suv muzlari va foydali resurslarni qidiradi;
- kelajakdagi inson missiyalariga yo’l tayyorlaydi.
Lunar Outpost roveri aynan shu vazifalarda ishlaydi.
Kosmosda GPU ishlatish nega qiyin?
Oy sharoiti Yer orbitasidan ancha og’ir:
- kuchli kosmik radiatsiya;
- keskin harorat o’zgarishi;
- uzoq davom etadigan Oy tunlari;
- juda cheklangan elektr energiyasi.
Shunga qaramay, Lunar Outpost Nvidia Jetson’ni ushbu ekstremal muhitda ishlatishni sinab ko’rmoqda. Agar tajriba muvaffaqiyatli o’tsa, kelajakdagi kosmik robotlar ancha aqlli va mustaqil bo’lishi mumkin.
Nvidia kosmosdagi AI infratuzilmasini kengaytirmoqda
Bu Nvidia’ning Oy bilan bog’liq yagona loyihasi emas.
Kompaniya yaqinda Firefly Aerospace bilan hamkorlikni ham e’lon qilgan edi. Unga ko’ra, Nvidia Jetson platformasi Oy orbitasidagi sun’iy yo’ldoshda ishlaydi va yuqori aniqlikdagi tasvirlarni real vaqt rejimida qayta ishlab, Oy xaritasini yaratish hamda yuzadagi robotlarni kuzatishga yordam beradi.
Keyingi qadam nima?
Lunar Outpost yaqin yillarda yana bir nechta avtonom roverlarni Oyga yuborishni rejalashtirmoqda. Kompaniyaning eng yirik loyihasi esa Pegasus nomli rover bo’lib, u kelajakda astronautlarni tashishga mo’ljallangan.
Biroq loyiha Blue Origin ishlab chiqayotgan raketaning tayyor bo’lishiga bog’liq. Hozircha ushbu raketa sinovdagi muammolar sabab kechikmoqda.
Nega bu muhim?
AI endi faqat chatbot yoki rasm generatori emas.
U robotlarga mustaqil harakatlanish, qaror qabul qilish va ekstremal sharoitlarda ishlash imkonini bermoqda. Oyga GPU olib chiqilishi esa kelajakdagi kosmik bazalar, avtonom robotlar va hatto kosmosdagi ma’lumot markazlari sari tashlangan muhim qadam bo’lishi mumkin.
