Tramp ma’muriyati Xitoy AI modellarini yashirin tarzda taqiqlamoqchimi?

AQSh hukumati Xitoyning sun’iy intellekt modellariga qarshi yangi cheklovlar tayyorlamoqda. Biroq bu safar gap to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqiq haqida emas, balki ancha murakkab va uzoq muddatli strategiya haqida ketmoqda.

Axios nashri ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yildan beri AQSh Savdo vazirligi, Milliy xavfsizlik agentligi (NSA) va Oq uy Xitoyning AI kompaniyalariga qarshi turli choralarni muhokama qilmoqda.

Rejalashtirilayotgan choralar quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• Xitoyning AI laboratoriyalarini sanksiyalar ro‘yxatiga kiritish.
• Xitoy modellaridan foydalanish bo‘yicha xavfsizlik ogohlantirishlarini chiqarish.
• Xitoy modellarini o‘z serverlarida ishlatadigan Amerika kompaniyalariga yangi xavfsizlik talablari va javobgarlik yuklash.

Qizig‘i shundaki, AQSh bunga erishish uchun Xitoy modellarini rasman taqiqlashi ham shart emas.

Hukumatga yaqin manbalardan biri shunday degan:

“Aslida sodir bo‘layotgan jarayon sekinroq, ammo uzoq muddatli bo‘ladi.”

Bu strategiya davlat xaridlari qoidalari, sanksiyalar tahdidi va Xitoy modellaridan foydalanuvchi kompaniyalarga nisbatan jamoatchilik bosimi orqali amalga oshirilishi mumkin.

OpenAI strategining taxmini amalga oshmoqdami?

OpenAI strateglaridan biri Din Ball avvalroq AQSh “FUD” strategiyasidan foydalanishi mumkinligini aytgan edi.

FUD («Fear, Uncertainty and Doubt») degani:

• Qo‘rquv yaratish.
• Noaniqlikni kuchaytirish.
• Shubha uyg‘otish.

Boshqacha aytganda, hukumat Xitoy AI modellarini rasman taqiqlamasligi mumkin. Ammo xavfsizlik muammolari, ehtimoliy “orqa eshiklar” va ma’lumotlar sizib chiqishi haqidagi ogohlantirishlar orqali kompaniyalarni ulardan uzoqlashtirishi mumkin.

Din Ball bu haqda shunday yozgan:

“Shunchaki yetarlicha tartibga solish xavfini yaratasiz va kompaniyalar o‘zlari chekinishni boshlaydi.”

Nega AQSh bundan xavotirda?

Buning sababi faqat xavfsizlik emas.

So‘nggi oylar ichida ko‘plab kompaniyalar Xitoyning ochiq kodli AI modellaridan foydalanishni boshladi. Chunki ular:

• Arzonroq.
• Juda kuchli.
• OpenAI, Google va Anthropic modellariga yaqin natijalar ko‘rsatmoqda.

Agar Xitoy modellarining ommalashuvi davom etsa, bu OpenAI, Google va Anthropic’ning bozordagi ustunligiga jiddiy zarba berishi mumkin.

Bundan tashqari, sun’iy intellekt sektori hozir AQSh fond bozorining asosiy o‘sish omillaridan biri hisoblanadi. Xitoy AI kompaniyalarining kuchayishi yirik texnologik gigantlar aksiyalariga ham ta’sir qilishi mumkin.

Bu cheklovlar xavfsizlikni ta’minlay oladimi?

Mutaxassislarning fikricha, ochiq kodli modellar haqiqatan ham kiberxavfsizlik bilan bog‘liq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Ammo ularni taqiqlash bu xavflarni butunlay yo‘q qilmaydi.

Bundan ham qiziq tomoni shundaki, Hugging Face ayrim ochiq modellar tijorat modellaridan ham yaxshiroq kiberhimoya vazifalarini bajarishi mumkinligini ta’kidlamoqda.

Shuning uchun AQShning bunday siyosati xavflarni kamaytirish bilan birga yangi muammolarni ham keltirib chiqarishi mumkin.