Google’ning bosh kompaniyasi Alphabet sun’iy intellekt sohasidagi eng muhim loyihalaridan biri ustida ishlamoqda. Kompaniya ichki ravishda “Frozen v2” deb nomlangan yangi server chipini ishlab chiqmoqda. Bu chip aynan Google’ning Gemini sun’iy intellekt modellari uchun mo‘ljallangan.

The Information nashrining xabar berishicha, yangi chip 2028-yilda taqdim etilishi rejalashtirilgan va u Google’ning hozirgi AI chiplariga qaraganda 6-10 baravar samaraliroq bo‘lishi mumkin.

Ammo bu nimani anglatadi? Keling, oddiy tilda tushuntiramiz. Odamlar milliardlab dollarni shunchaki temir bo‘lagiga sarflamaydi, albatta. Bu yerda gap sun’iy intellektning kelajagi haqida ketmoqda.

---

Google nima yaratmoqda?

Hozirgi kunda ChatGPT, Gemini va Claude kabi sun’iy intellekt tizimlari ulkan ma’lumot markazlarida ishlaydi. Bu markazlarda minglab maxsus chiplar o‘rnatilgan bo‘ladi.

Google ishlab chiqayotgan Frozen v2 ham shunday chiplardan biri, ammo u faqat Gemini uchun optimallashtirilmoqda.

Bu chipning asosiy vazifasi:

• Gemini’ni tezroq ishlatish;
• elektr energiyasini kamroq sarflash;
• xarajatlarni kamaytirish;
• bir vaqtning o‘zida ko‘proq foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatish.

---

“6-10 baravar samaraliroq” degani nima?

Maqolada chip samaradorligi “bir birlik energiya evaziga qancha token ishlab chiqarishi” bilan o‘lchanayotgani aytilgan.

Token nima?

Sun’iy intellekt matnni so‘zlar sifatida emas, balki kichik bo‘laklarga ajratib qayta ishlaydi. Ana shu bo‘laklar token deb ataladi.

Masalan:

«Bugun havo juda issiq»

AI uchun bu bir nechta tokenlardan iborat bo‘ladi.

Chip qancha kam elektr sarflab ko‘proq token ishlab chiqarsa, u shuncha samarali hisoblanadi.

Oddiy misol:

• Eski chip 1 kVt elektr bilan 1000 ta token yaratsa;
• Frozen v2 xuddi shu energiya bilan 6000-10000 ta token yarata olsa;

demak, Google juda katta xarajatlarni tejaydi.

---

Nega kompaniyalar o‘z chiplarini yaratmoqda?

So‘nggi yillarda AI kompaniyalari Nvidia’ga qaramlikni kamaytirishga harakat qilmoqda.

Nvidia kim?

Nvidia dunyodagi eng yirik AI chip ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. ChatGPT, Claude va Gemini’ning aksariyat hisoblash ishlari aynan Nvidia’ning GPU’larida bajariladi.

Ammo bu yerda ikkita muammo bor:

1. Chiplar juda qimmat

AI modellari milliardlab so‘rovlarni qayta ishlaydi. Har bir javob katta hisoblash quvvatini talab qiladi.

2. Yetishmovchilik mavjud

Sun’iy intellekt bo‘yicha global poyga sabab Nvidia chiplariga talab rekord darajada oshgan.

Shu sabab:

• Google o‘z TPU chiplarini ishlab chiqmoqda;
• OpenAI o‘z chiplarini yaratmoqda;
• Anthropic Samsung bilan hamkorlik qilmoqda;
• Amazon va Microsoft ham o‘z protsessorlarini tayyorlamoqda.

---

OpenAI va Anthropic ham chip ishlab chiqmoqda

Google bu poygada yolg‘iz emas.

OpenAI’ning “Jalapeño” chipi

Iyun oyida OpenAI o‘zining ilk maxsus AI chipini e’lon qildi. U “Jalapeño” deb nomlanadi.

Bu chip asosan inference, ya’ni tayyor AI modelidan javob olish jarayonini tezlashtirish uchun ishlab chiqilgan.

Inference nima?

AI rivojlanishida ikki asosiy bosqich mavjud:

Training (o‘qitish)

• modelga trillionlab ma’lumotlar beriladi;
• bu juda qimmat jarayon.

Inference (javob yaratish)

• foydalanuvchi savol beradi;
• AI javob qaytaradi.

Jalapeño aynan ikkinchi bosqichni arzonlashtirishga qaratilgan.

---

Google nega bunchalik katta pul sarflayapti?

2026-yil boshida Google sun’iy intellekt infratuzilmasiga 180-190 milliard dollar sarflashni rejalashtirayotganini ma’lum qilgan edi.

Bu pullar quyidagi yo‘nalishlarga sarflanmoqda:

• yangi ma’lumot markazlari;
• AI chiplar;
• Gemini modellarini rivojlantirish;
• elektr ta’minoti;
• serverlar.

Investorlar esa bitta savolni bermoqda:

«Bu xarajatlar o‘zini oqlaydimi?»

Agar Frozen v2 haqiqatan ham 10 baravar samaraliroq bo‘lsa, Google uzoq muddatda milliardlab dollarni tejashi mumkin.

---

Bozor qanday reaksiya bildirdi?

Frozen v2 haqidagi xabar chiqqanidan keyin Google aksiyalari bir kun ichida taxminan 3% ga ko‘tarildi.

Investorlar buni ijobiy qabul qilmoqda, chunki:

• Google xarajatlarni kamaytirishi mumkin;
• Gemini’ni arzonroq ishlatadi;
• Nvidia’ga qaramlik pasayadi;
• kompaniyaning AI strategiyasi kuchayadi.

---

Nima uchun bu muhim?

Sun’iy intellektning kelajakdagi g‘oliblari faqat eng yaxshi chatbot yaratgan kompaniyalar bo‘lmaydi.

Asl kurash quyidagi savol atrofida ketmoqda:

Kim AI’ni eng arzon, eng tez va eng samarali ishlata oladi?

Google’ning Frozen v2 chipi aynan shu poygada muhim qurollardan biriga aylanishi mumkin.

Bugun ChatGPT, Gemini va Claude o‘rtasidagi raqobatni ko‘ryapmiz. Ertaga esa asosiy jang chatbotlarda emas, balki ularning ichida ishlayotgan chiplar orasida bo‘lishi mumkin. Insoniyat tarixida ilk bor server xonalaridagi temir bo‘laklar internetdagi bahslarning asosiy qahramoniga aylanyapti. Juda romantik davr, albatta.